دیر گچین، مادر کاروانسراهای ایران

کاروانسراها که در گذشته نقش به سزایی در مسافرت و جا به جایی مردم داشته‌اند به عنوان اقامتگاه‌های بین راهی و با توجه به دوره و شرایط خود، امکانات فراوانی را در اختیار مردم قرار می‌دادند. حال این کاروانسراها بخشی از جاذبه‌های گردشگری ایران را تشکیل می‌دهند. به طوری که با خرید بلیط هواپیما شهرهای مختلف ایران می‌توان نمونه‌ای از این کاروانسراها را از نزدیک مشاهده کرد. کاروانسراها معمولاً مربع شکل با ورودی‌های عظیم و بلند هستند. در میان تمامی کاروانسراهای موجود در ایران، کاروانسرای دیر گچین از اهمیت خاصی برخوردار است این کاروانسرا به لحاظ تاریخی و معماری توانسته لقب مادر کاروانسراهای ایران را به خود اختصاص دهد.

0
6
خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
بلیط هواپیما قم
دیر گچین، مادر کاروانسراهای ایرانReviewed by تحریریه بلیط هواپیما on Nov 4Rating: 3.5سفر به قم و بازدید از دیر گچین، مادر کاروانسراهای ایران - خرید بلیط هواپیما قمکاروانسراها که در گذشته نقش به سزایی در مسافرت و جا به جایی مردم داشته‌اند به عنوان اقامتگاه‌های بین راهی و با توجه به دوره و شرایط خود، امکانات فراوانی را در اختیار مردم قرار می‌دادند. حال این کاروانسراها بخشی از جاذبه‌های گردشگری ایران را تشکیل می‌دهند.

دیر گچین، مادر کاروانسراهای ایران

کاروانسراها که در گذشته نقش به سزایی در مسافرت و جا به جایی مردم داشته‌اند به عنوان اقامتگاه‌های بین راهی و با توجه به دوره و شرایط خود، امکانات فراوانی را در اختیار مردم قرار می‌دادند. حال این کاروانسراها بخشی از جاذبه‌های گردشگری ایران را تشکیل می‌دهند. به طوری که با خرید بلیط هواپیما شهرهای مختلف ایران می‌توان نمونه‌ای از این کاروانسراها را از نزدیک مشاهده کرد. کاروانسراها معمولاً مربع شکل با ورودی‌های عظیم و بلند هستند. در میان تمامی کاروانسراهای موجود در ایران، کاروانسرای دیر گچین از اهمیت خاصی برخوردار است این کاروانسرا به لحاظ تاریخی و معماری توانسته لقب مادر کاروانسراهای ایران را به خود اختصاص دهد. در ادامه به جزییات بیشتری از این کاروانسرا می‌پردازیم.

دیر گلچین در کدام شهر است؟

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
بلیط هواپیما قم

اگر با خرید بلیط هواپیما سفری به قم داشته باشید، در 80 کیلومتری شمال کویر قم، در میان شن‌ها و ریگ‌های روان، ساختمان عظیمی را خواهید دید که برج و باروهای آن با غرور، از دل کویر سر به آسمان افراشته‌اند. این بنا بویژه در ایام نوروز میزبان گردشگران و مسافرانی بود که با خرید بلیط هواپیما میهمان قم و مناطق اطراف آن شده بودند. البته در حال حاضر نیز می‌توان با خرید بلیط هواپیما سفر خود را آغاز و از این پدیده معماری گذشته دیدن کرد.

قدمت دیر گچین

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
کاروانسرای دیر گچین

با تحقیق و بررسی در کتاب‌ها و متون تاریخی، می‌توان گفت قدمت دیر گچین به هزار و 750 سال قبل، تقریباً به دوران اردشیر ساسانی، بازمی‌گردد. البته اگر مصالح به کار رفته در بنا را بررسی کنیم، رگه‌هایی از دوران سلجوقی، صفوی و حتی قاجار نیز در آن خواهیم یافت. این کاروانسرا گرچه در دوران ساسانیان بنا شد، اما در دوران سلجوقی و صفوی مرمت و تغییراتی در آن ایجاد شد و در نهایت در دوران قاجار بخش‌هایی به آن افزوده شد.

شاهراه شرق و غرب

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
کاروانسرای دیر گچین

اگر با خرید بلیط هواپیما سفری به قم داشته باشید این کاروانسرا را در راه قم به ری خواهید یافت. مسیر قم به ری شاید امروزه از چندان اهمیتی برخوردار نباشد اما در گذشته از مسیرهای اصلی و پر رفت‌وآمد کشور محسوب می‌شد. البته با گذشت زمان و در دوران سلجوقی مسیر ساوه، قم، ورامین پر رفت و آمدتر شد در نتیجه این کاروانسرا رونق و اهمیت مضاعفی پیدا کرد.

نام دیر گچین

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
کاروانسرای دیر گچین

با مراجعه کتب و متون تاریخی همانند تاریخ قم، صوره الارض، و کاروانسراهای ایران، می‌بینیم که این کاروانسرا نام‌های مختلفی را در طول زمان به خود گرفته است. از جمله اسامی کاروانسرا می‌توان به اردشیر، دیر الجص، دیر گچین، و دیر کاج اشاره کرد. البته پشت هریک از این اسامی می‌توان علتی منطقی یافت. مثلا از آنجایی که کاروانسرا به دستور اردشیر ساسانی ساخته شد آن را اردشیر می‌نامیدند. دیرالجص در زبان عربی به معنای دیر گچی است و چون ملات اصلی کاروانسرا را گچ تشکیل داده، آن را دیر الجص یا امروزه دیر گچین می‌نامند. دیر گچین توانسته لقب مادر کاروانسراهای ایران را بگیرد. گرچه شاید این عنوان را با توجه به قدمت و معماری کاروانسرا به آن داده‌اند، اما علاوه بر آن این کاروانسرا تمامی آنچه که مورد نیاز مسافران بود را در خود داشت. از مسجد و آسیاب گرفته تا حیات خلوت و حمام و سرویس بهداشتی عمومی.

معماری کاروانسرا

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
کاروانسرای دیر گچین

معماری کاروانسرای دیر گلچین برای بسیاری از جذابیت ویژه‌ای برخوردار است به گونه‌ای که با خرید بلیط هواپیما سفری را برای بازدید از این دیر آغاز می‌کنند. دیر گچین محوطه‌ای 12 هزار متر مربعی دارد که ساختمان کاروانسرا با حدود 8 هزار متر مربع وسعت، در دل این محوطه احداث شده است. در اطراف و بیرون کاروانسرا کوره آجر پزی، آب انبار، و قبرستان نیز وجود دارد که اگر این‌ها را هم جزوی از کاروانسرا حساب کنیم، آنوقت مساحت کل بنا به 19 هکتار می‌رسد. به طور کلی، این کاروانسرا از 43 حجره، حیات خلوت، شاه نشین، 8 شترخانه، 2 مغازه نگهداری کالا، مسجد، منظر شاهی و حمام است. پلان بنای اصلی مربعی شکل بوده که در 4 گوشه آن، چهار طاق نما قرار دارد. ورودی دیر اما مستطیل شکل بوده و گنبدی بر فراز آن قرار گرفته است. کاروانسرا به طور کلی 6 برج دارد که 4 تای آن در گوشه‌ها و 2 تای آن به صورت نیمه مدور در طرفین ورودی قرار گرفته‌اند. ارتفاع برج‌ها 6 و 205 متر می‌باشد.

اگر با خرید بلیط هواپیما قصد بازدید از این کاروانسرا را دارید، بد نیست بدانید در هر ضلع و گوشه آن چه چیزی قرار دارد و چه کاربردی داشته است. مسجد کاروانسرا به وسعت 300 متر مربع است که در ضلع جنوب شرقی قرار گرفته و حیات خلوت در ضلع شمالی قرار دارد. گرچه کاروانسرا محلی برای عموم بوده، اما حیات خلوت آن مختص ماموران حکومتی و استقرار میهمانان ویژه بوده است. اگر با خرید بلیط هواپیما سری به ضلع شمال غربی بزنید، آسیاب سنگی زیبایی را پیش روی خود خواهید دید. در ضلع جنوب غربی حمام مجهزی را مشاهده می کنید که دست کمی از حمام‌های درون شهری نداشته و تمامی بخش‌ها مانند گرمخانه، سربینه، خزینه را بعلاوه سرویس بهداشتی داراست. شاید به همین علت لقب مادر کاروانسراهای ایران را به آن اختصاص داده‌اند. متاسفانه کاروانسرا تا قبل از سال 82 که جزو فهرست آثار ملی ایران شد، با بی توجهی مردم و مسئولین روبرو بود و در طول این مدت آسیب‌های فراوانی دید. اما خوشبختانه از سال 82 به بعد، کار بازسازی و مرمت آن کلید خورد، هرچند که این کار به دلیل کمبود اعتبار سازمان میراث فرهنگی قم، به سختی و کندی فراوانی پیش می‌رود. احتمالاً اگر با خرید بلیط هواپیما سری به آن بزنید هنوز هم ابزارآلات مرمت و بازسازی را در آن ببینید.

ویژگی‌های ظاهری بنا

خرید بلیط هواپیما قم - دیر گچین
کاروانسرای دیر گچین

طبق گفته‌های سازمان نظام مهندسی استان قم، دیوار کاروانسرا ضخامتی یک متری، با ارتفاع 5 و طول 80 متر دارد. این دیوار در هر ضلع، یک مربع ایجاد کرده که با توجه به تناسبات معماری، مشخص می‌شود که تا چه اندازه در طراحی و ساخت این بنا فکر شده است. اگر با خرید بلیط هواپیما سفری به سمت این کاروانسرا داشته باشید، خواهید دید که ورودی کاروانسرا شما را از دور به سمت خود دعوت می‌کند، پس از اینکه به ورودی رسیدید، هشتی ورودی شما را به داخل هدایت خواهد کرد و در نهایت به حیاط مرکزی خواهید رسید. این نوع از معماری در گذشته به نگهبانان و کاروانسرادار امکان کنترل و نظارت بر ورود و خروج را می‌داده است. بعلاوه حیاط مرکزی برای مسافران همچون محیطی امن و آرامشبخش در میان هیاهو و شلوغی کاروان‌ها به شمار می‌رفت.

راه‌های دسترسی به کاروانسرای دیر گچین

کاروانسرای دیر گچین به راحتی در دسترس گردشگران است. خرید بلیط هواپیما و سفر به قم یکی از این راه‌ها است. مسیر جاده‌ای و اتومبیل رو به سمت کاروانسرای دیر گچین عبارتند از:

  1. از اتوبان جدید قم به سمت گرمسار حرکت کنید؛ قبل از رسیدن به شهرک چرم شهر ورامین، کاروانسرا را در دست راست خود خواهید دید.
  2. از سمت ورامین وارد چرم شهر شوید، سپس به سمت اتوبان گرمسار قم حرکت کنید و پس از طی مسافتی، کاروانسرا را سمت چپ خود مشاهده خواهید کرد.
  3. برای استفاده از این مسیر باید از جاده آسفالته قم به روستای علی آباد استفاده کنید. سپس مسیر خاکی تا کاروانسرای دیر گچین را طی کنید.

کاروانسرای دیر گچین نمونه بارزی از نبوغ معماران ایرانی است که برای رفاه حال هموطنان خود، از هیچ کوششی دریغ نکردند. البته اگر با خرید بلیط هواپیما قم سری به این کاروانسرا بزنید متوجه بناهایی در اطراف آن خواهید شد. برخی از این بناها از دوران قاجار به جامانده و برخی از دوره‌های قبل‌تر. در نهایت باید گفت که دیر گچین سه دوره تاریخی ایران، ساسانی، سلجوقی و صفوی را به خود دیده و ناگفته‌های فراوانی را در دل خود نهان دارد که کافی است با خرید بلیط هواپیما سفری را به این دیر داشته باشیم تا با گوش جان، ناگفته‌های مادر کاروانسراها را بشنویم.

برای خرید بلیط هواپیما قم و رزرو هتل بهترین پیشنهاد ما به شما نصب اپلیکیشن سفرستان می‌باشد. در اپلیکیشن خرید بلیط هواپیما سفرستان به صورت روزانه تخفیف‌های ویژه روی مسیرهای خارجی وجود دارد که شما می‌توانید با نصب و ثبت نام در این اپلیکیشن، از این امکانات ویژه و برخی ویژگی‌های دیگر بهره‌مند شوید.

گردآوری: خدمات بلیط هواپیما خارجی

منابع
hamshahrionline.ir
mehrnews.com
citypedia.ir

دیدگاهتان را بنویسید

لطفا نظر خود را وارد نمایید
لطفا نام خود را وارد نمایید